Неліктен психолог клиентке жай ғана не істеу керектігін айта алмайды?
10.09.2026
Көбінесе клиенттер психологқа өмірінде не істеу керектігі, мәселені қалай шешуге болатыны немесе қандай таңдау жасау керектігі туралы нақты жауап іздеп келеді. Психологтар клиенттерден: «Маған не істеу керектігін жай ғана айтыңызшы» немесе «Қалай әрекет етуім керек, кеңес беріңізші» деген сөздерді жиі естиді.
Психологтың бірден дайын жауап бермейтіні кейде таңғаларлық немесе тіпті ашуландыратын нәрсе болып көрінуі мүмкін. Өйткені маман психологияны біледі және өзі меңгерген «психология заңдарына» сүйене отырып, клиент үшін қандай шешім дұрыс екенін түсінуі керек сияқты.
Алайда психологтың міндеті — клиентке дайын жауап беру емес, оның өз жауабына келуіне, оны түсінуіне және өмірінде қолдануына көмектесу. Қарапайым тілмен айтқанда, психолог клиенттің өмірін оның орнына сүре алмайды. Әр адам өз өмірін өзі ғана сезініп, бастан өткере алады. Сондықтан барлығына ортақ өмір сүру нұсқаулығы жоқ, себебі әр адам белгілі бір жағдайды өзінше бастан кешіреді. Бір адамға көмектескен нәрсе екінші адамға кері әсер етуі мүмкін.
Әр адамның өз құндылықтары, қалаулары, жағдайлары және қабылдаған шешімдерінің салдары бар. Сол салдармен кейін дәл сол адамның өзі өмір сүреді. Психологқа жақсы болып көрінген шешім нақты бір клиентке мүлде сәйкес келмеуі мүмкін.
Сондықтан психолог дайын жауаптың орнына клиентке мына сұрақтарды зерттеуге көмектеседі: Мен не қалаймын? Бұған не кедергі болып тұр? Мен неден қорқамын? Неліктен дәл осылай таңдаймын? Мен үшін не маңызды? Әр нұсқаның салдары қандай болуы мүмкін?
Бұл психолог ешқашан ұсыныс бере алмайды дегенді білдірмейді. Кейбір жағдайларда маман қиындықты жеңуге көмектесетін нақты тәсілдерді ұсына алады, белгілі бір мәселелерге назар аудартып немесе кәсіби ақпаратпен бөлісе алады. Бірақ соңғы шешімді клиенттің өзі қабылдайды.
Психологиялық жұмыстың маңызды бөлігі де осында: адам біртіндеп өзгенің жауабына емес, өзін түсінуіне және өз шешіміне сүйенуді үйренеді.
Сондықтан «Психолог маған не істеу керектігін айтпады» деген сөз психолог көмектеспеді дегенді білдірмейді. Кейде көмек — адамның өзіне шынымен сәйкес келетін жауапты өзі табуына мүмкіндік беру.