Ата-ана баласына дос бола ала ма?

Ата-ана: «Баламның маған сенгенін қалаймын, сондықтан алдымен оған дос, содан кейін ата-ана боламын», – деуі мүмкін. Жақсы естіледі, солай ма? Әсіресе жасөспірімдер туралы фильмдер мен сериалдарда жиі кездеседі. Бірақ мұнда достық қарым-қатынас пен жақындықтың айырмашылығын түсіну маңызды.
Балаға ата-анасының оны түсінуі, тыңдауы және қабылдауы өте қажет. Ол анасына немесе әкесіне өз уайымдары, қателіктері мен сұрақтары туралы айтып, олардан қолдау мен сүйеніш таба алатынына сенімді болуы керек. Осы мағынада ата-ана бала үшін өте жақын, сенім артуға болатын адам бола алады. Ол баланы тыныштандырып, қажет болса, оның күрделі сезімдерін түсініп, оларды реттеуге көмектесе алады.
Бірақ ата-ана – әдеттегі мағынада дос емес. Ересек адам бала үшін жауап береді, сондықтан шекара қояды, шешім қабылдайды және балаға ұнамайтын болса да, кейде «жоқ» деп айтуы керек. Ал достық қарым-қатынаста адамдар бір-бірімен тең позицияда болады және бір-біріне ата-ана сияқты жауапкершілік алмайды.
Ата-ана кез келген жағдайда «өз адамым» болуға тырысқанда, тыйымдар мен талаптардан қашуы, баланы ренжітіп алудан қорқуы немесе онымен ересектердің мәселелерімен бөлісуі мүмкін. Нәтижесінде рөлдер арасындағы шекаралар жойылып, бала үшін ата-ана тірек ретінде қабылдануын тоқтатуы мүмкін.
Дегенмен қатаң әрі эмоционалды суық ата-ана болу да жалғыз нұсқа емес. Балаға: «Мен сенің ата-анаңмын, сондықтан кейде ереже қоюыма тура келеді. Бірақ бұл маған сенім арта алмайсың дегенді білдірмейді», – деп айтуға болады.
Балаға ата-ана-дос қажет емес. Оған өзін қауіпсіз сезінетін ата-ана қажет: сезімдері туралы сөйлесе алатын, сұрақ қоя алатын, қателесе алатын және қолдау таба алатын адам. Сонымен бірге ол ересек адамның ересек болып қалатынын түсінуі маңызды.
Осындай қарым-қатынастан уақыт өте келе шынайы достық та қалыптасуы мүмкін. Ең бастысы – бұл достық ата-ана мен бала арасындағы шекараны жоймай, ата-ананың бала көзіндегі орнын сақтауы керек.