Балаға ажырасу туралы қалай айтуға болады: не айту керек және неден аулақ болу керек?

Бала үшін отбасы қауіпсіздіктің негізі, ал ажырасу туралы қалай айтатыныңыз баланың бұл кезеңнен қаншалықты жеңіл өтетінін көп жағдайда анықтайды. Ауыр жағдайдың өзінде әңгімені ұқыпты әрі жұмсақ өткізуге болады.

Алдын ала не және қандай сөзбен айтатыныңызды келісіп алыңыз; ата-ананың қатар отырғаны жақсы. Шешім қабылданған кезде айтыңыз: егер сіз әлі күмәнданып жүрсеңіз, бала татуласуға үміттеніп жүреді. Тыныш уақыт пен орынды таңдаңыз: ұйықтар алдында емес, емтихан немесе мереке қарсаңында емес, көлікте немесе жол-жөнекей емес. Әңгімеден кейін асығыс істермен кетпей, баланың қасында біраз отыруға уақыт қалдырыңыз.

Қарапайым сөздермен әрі нақты айтыңыз: «Біз әкеңмен (анаңмен) бөлек тұруға шештік. Біз енді күйеу мен әйел ретінде бірге тұрмаймыз». Ұзақ түсіндірулер мен егжей-тегжейдің қажеті жоқ. Баланың ешқандай кінәсі жоқ екенін міндетті түрде айтыңыз. Балалар, әсіресе 10–12 жасқа дейін, ажырасу олардың мінез-құлқынан немесе бағасынан болды деп ойлауға бейім, сондықтан тура айтыңыз: «Бұл сенің кесіріңнен емес. Мұның болуы үшін сен ештеңе істеген жоқсың». Екеуіңіздің де оны бұрынғыдай жақсы көретініңізді атап өтіңіз: «Біз бір-бірімізбен ажырасып жатырмыз, бірақ сенімен емес. Ана мен әке сені әрқашан жақсы көреді». Балаға кез келген сезімге рұқсат беріңіз: «Сен мұңайып, ашуланып, қорқуың мүмкін, бұл қалыпты жағдай. Бұл туралы бізбен кез келген уақытта сөйлесе аласың». Оны «өзін қолға ал» деп асықтырмаңыз.

Ең алдымен, бір-біріңізді айыптаудан аулақ болыңыз. «Әке бізді тастап кетті» немесе «ана бәрін бұзды» сияқты сөздер баланы мүмкін емес таңдау алдына қояды, өйткені ол екеуін де жақсы көреді. Қатты ренжіген күйіңізде де бұл әңгіме есептесетін орын емес. Орындай алмайтын уәделер бермеңіз. «Ештеңе өзгермейді» дегені дұрыс емес: көп нәрсе өзгереді. Былай айтқан жөн: «Көп нәрсе өзгереді, бірақ біз қасыңда боламыз және саған көмектесеміз». Баланы өзіңіздің одақтасыңыз, сенімді адамыңыз, жұбатушыңыз немесе бұрынғы жұбайыңызбен келіссөздегі делдалыңыз етпеңіз.

Реакциялар әртүрлі болады. Біреу жылайды, біреу ашуланады, біреу ештеңе болмағандай кейіп танытады, ал біреу бірден демалыс пен телефон туралы практикалық сұрақтар қояды. Бұлардың бәрі қалыпты. Жасына да назар аударыңыз. 5 жасқа дейінгі балаларға ең қарапайым сөздер және түсіндіруден гөрі құшақтау көбірек керек: олар үшін ең бастысы өздеріне бұрынғыдай қамқорлық жасалатынын есту, ал дамуда кері кету, түнгі қорқыныш және әуестену мүмкін. 6–12 жаста бала көбіне өзін кінәлайды және адалдық қақтығысын бастан кешеді, оған практикалық сұрақтарға нақты жауаптар маңызды. Жасөспірімдерге құрмет пен өз ойын айту мүмкіндігі керек, дегенмен олар ашумен немесе көрсеткіш енжарлықпен жауап беруі мүмкін.

Бірнеше аптадан кейін тұрақты өзгерістерді байқасаңыз, балалар психологына жүгініңіз: бала тұйықталып қалса, нашар ұйықтаса, оқуы күрт нашарласа, агрессия танытса, медициналық себепсіз ауырсынуға шағымданса немесе өмір сүргісі келмейтінін айтса. Психологтың көмегі ата-аналардың әлсіздігінің белгісі емес, баланы уақтылы қолдаудың тәсілі.

Баланың ажырасудан кейінгі жағдайына ажырасудың өзінен гөрі ата-аналар арасындағы қақтығыстың деңгейі және оның өзін жақсы көретінін әрі қауіпсіздікте екенін сезінуі көбірек әсер етеді.