Психологқа қанша уақыт бару керек?

Терапияда жүрген немесе психологқа алғаш рет баруды жоспарлап жүрген адамдарда «Психологқа қанша уақыт баруым керек?» деген сұрақ жиі туындайды. Кейде адам өз мәселесінің нақты қашан шешілетінін алдын ала білгісі келеді: бес кездесу ме, он кездесу ме, әлде бірнеше ай ма? Алайда барлығына ортақ нақты консультациялар саны жоқ.
Психологиялық жұмыстың ұзақтығы ең алдымен адамның сұранысына байланысты. Егер адамға белгілі бір жағдайды түсіну, шешім қабылдау немесе нақты бір қиындықпен күресудің жолын табу маңызды болса, кейде бірнеше кездесудің өзі жеткілікті болуы мүмкін. Осы уақыт ішінде адам не болып жатқанын жақсырақ түсініп, өз қажеттіліктерін анықтап, әрі қарай әрекет етудің қолайлы жолдарын таба алады.
Егер сұраныс қарым-қатынаста қайталанатын қиындықтарға, өзін-өзі бағалауға, мазасыздыққа, эмоционалдық реакцияларға немесе қалыптасқан мінез-құлық тәсілдеріне байланысты болса, жұмыс ұзағырақ уақытты қажет етуі мүмкін. Мұнда мәселені түсіну ғана емес, өз реакцияларын біртіндеп байқау, бір нәрсені өзгертіп көру және бұл өзгерістердің күнделікті өмірде қалай көрініс табатынын бақылау маңызды. Яғни сезімдер, эмоциялар, қалыптасқан түсініктер мен қайталанатын мінез-құлық үлгілері сияқты ішкі ерекшеліктермен жұмыс істегенде кездесулер саны шынымен де көбірек болуы мүмкін. Себебі мұндай ерекшеліктер адамда жылдар бойы қалыптасып, орнығады және оларды психологпен бірнеше консультация барысында бірден өзгерту мүмкін емес.
Сонымен қатар психологиялық жұмыс міндетті түрде шексіз жалғасуы керек деген сөз емес. Терапияның басында маман мен клиент қандай мәселелермен жұмыс істегісі келетінін және қойылған мақсаттарға қол жеткізілгенін немесе өзекті мәселенің айтарлықтай жеңілдегенін қандай белгілер арқылы байқауға болатынын анықтай алады.
Кейде терапия барысында бастапқы сұраныс өзгеруі мүмкін. Мысалы, адам қарым-қатынас мәселесімен келеді де, уақыт өте келе оның артында жеке шекараларды белгілеудегі қиындықтар, жалғыз қалудан қорқу немесе өзіне деген көзқарас мәселелері жатқанын байқайды. Бұл да психологиялық жұмыстың қалыпты бөлігі. Адам өзін жақсырақ түсіне бастаған сайын, оның нақты нені өзгерткісі келетіні де айқынырақ болуы мүмкін.
Тағы бір маңызды жайт: консультациялар саны адамның мәселесінің қаншалықты «күрделі» екенін көрсетпейді. Біреуге бірнеше кездесу жеткілікті болса, енді бір адамға ұзақ мерзімді жұмыс қажет болуы мүмкін. Терапияны мүмкіндігінше тез аяқтауға тырысудың да, «солай болуы керек» деген түсінікпен психологқа шексіз бара берудің де қажеті жоқ.
Жақсы бағдар ретінде ара-тұра өзіңізге мына сұрақтарды қойып отыруға болады: «Психологқа алғаш келген кезімнен бері не өзгерді? Қазір өзім туралы нені жақсырақ түсінемін? Қандай нәрселер бұрынғыдан өзгеше болып жатыр? Тағы нені өзгерткім келеді?»
Сондықтан «Психологқа қанша уақыт баруым керек?» деген сұрақты «Мен қандай мәселені түсініп, шешкім келеді және қандай өзгеріске қол жеткізгім келеді?» деген сұрақпен алмастырған пайдалырақ. Психологиялық жұмыстың ұзақтығы көбіне осыған байланысты.