Азаматтық қоғам өкілдері мен «Сенімен Болашақ» республикалық қоғамдық бірлестігі Наурыз мейрамы қарсаңында маңызды қоғамдық бастама көтерді. Олар өткен тарихи тәжірибеге сүйене отырып және келешек ұрпақ алдындағы жауапкершілікті терең сезіне отырып, Ұлы Дала тарихындағы Абылай ханның айрықша рөлін ресми түрде мойындау қажеттігін атап өтті.
Бастама авторларының пікірінше, Абылай хан – қазақ мемлекеттілігінің сақталуы мен нығаюына өлшеусіз үлес қосқан тарихи тұлға. Оның даналығы, көреген саясаты және ел бірлігін сақтаудағы табандылығы қазақ халқының тағдырлы кезеңдерінде шешуші маңызға ие болды. Абылай хан жоңғар шапқыншылығы кезінде елді біріктіріп, сыртқы және ішкі саясатта теңгерімді ұстаным жүргізе отырып, мемлекеттілікті сақтап қалуға қол жеткізді.
Бастама авторының айтуынша, бұл ұсыныс Абылай ханның қазақ мемлекеттілігін нығайтудағы тарихи рөлін мойындаумен байланысты.
«Сенімен Болашақ» республикалық қоғамдық бірлестігі Қазақ хандығының билеушісі Абылай ханның есіміне «Ұлы» құрметті эпитетін бекіту туралы бастама көтерді, деп хабарлайды NewsMedia.kz.
Бұл туралы ұйымның ресми үндеуінде айтылған. Бастама ұйым жетекшісі Нұркен Асановтың атынан ұсынылып, бірлестіктің барлық мүшелері тарапынан қолдау тапқан.
«Сенімен Болашақ» Республикалық қоғамдық бірлестігі Қазақ хандығының билеушісі Абылай ханның есіміне «Ұлы» деген құрметті эпитетті бекіту туралы қоғамдық бастама көтерді,- деп хабарлайды FASTNEWS.KZ — ақпараттық сайты.
Идея авторы әрі бірлестіктің құрылтайшысы Нұркен Асанов бұл бастаманы тарихқа деген құрмет деп атады.
Сегодня Наурыз — это не только народный праздник, но и символ единства и общих ценностей. Уже третий год по инициативе республиканского общественного объединения «Сенімен Болашақ» реализуется проект «SEN BOL NAURYZ». В этом году мероприятие впервые прошло в Петропавловске и в обновлённом формате. Его особенность в том, что каждый участник становится частью праздника — здесь нет просто зрителей, все вместе разделяют традиции и атмосферу Наурыза.
Республиканское общественное объединение «Сенімен Болашақ» ставит своей целью укрепление единства и продвижение духовных ценностей, опираясь на идеи и философию Абая. Именно поэтому праздничная встреча прошла под названием «Бірлік пен Береке», что в переводе означает «Единство и благополучие». Мероприятие началось с самого утра: участники обменивались сладостями с тёплыми пожеланиями, проводили обряд шашу и желали друг другу мира, достатка и добра.
Бүгінде Наурыз тек мереке емес, қоғамды біріктіретін ортақ құндылықтардың символына айналды. Республикалық қоғамдық бірлестік «Сенімен Болашақ» бастамашы болған «SEN BOL NAURYZ» жобасы үшінші жыл қатарынан ұйымдастырылып келеді. Биыл мерекелік іс-шара алғаш рет Петропавл қаласында жаңа форматта өтті.
Сенімен Болашақ» республикалық қоғамдық бірлестігі Абылай философиясына сай бірлік пен берекені насихаттауды басты мақсат етті. Сол себепті ұйымдастырылған мерекелік жиын «Бірлік пен Береке» деп аталды. Жиын таң шапағымен басталып, жиналған қауым ақжарма тілектер жазылған тәттілерді бөлісіп, шашу шашып, бір-біріне ізгі тілектер арнады.
Елімізде Абылай ханның тарихтағы айрықша орнын айқындап, оған ресми түрде «Ұлы» деген айқындауды беру жөнінде қоғамдық бастама көтерілді. Тың бастама «Сенімен Болашақ» республикалық қоғамдық бірлестігі тарапынан көтеріліп отыр, деп хабарлайды tiek.kz. Бастама «Ұлы Абылай хан» деген атауды орнықты қолданысқа енгізуді көздейді. Құжатта бұл тіркес қоғамдық тілде, ғылыми еңбектерде және халық жадында берік орнығуы тиіс екені көрсетілген. Декларация мәтінінде Абылай ханның еңбегін мойындау — «тарихты байыппен таразылау» екені және ұлттық сананың кемелденгенін көрсететіні жазылған. Құжат авторлары ел басына күн туған алмағайып кезеңде ханның Ұлы дала жұртын біріктіріп, үш жүздің басын қосқанын алға тартады. Айтуларынша мұндай мойындау бір сәтте қалыптаспайды, ол ұрпақтар толғанысының нәтижесінде орнығады. Уақыт өте келе белгілі бір тұлғаның өз дәуірінің ерік-жігерін айқындап, халық тағдырын біртұтас арнаға тоғыстыра алғаны дәлелденеді.
«Сенімен Болашақ» республикалық қоғамдық бірлестігі Абылай ханның тарихтағы айрықша орнын айқындап, оған ресми түрде «Ұлы» деген айқындауды беру жөнінде қоғамдық бастама көтерді. Бұл туралы құжат 2026 жылғы 14 наурызда жарияланды, деп хабарлайды Qaz365.kz.
Декларация мәтінінде Абылай ханның еңбегін мойындау — «тарихты байыппен таразылау» екені және ұлттық сананың кемелденгенін көрсететіні жазылған. Құжат авторлары ел басына күн туған алмағайып кезеңде ханның Ұлы дала жұртын біріктіріп, үш жүздің басын қосқанын алға тартады.
Бастама «Ұлы Абылай хан» деген атауды орнықты қолданысқа енгізуді көздейді. Құжатта бұл тіркес қоғамдық тілде, ғылыми еңбектерде және халық жадында берік орнығуы тиіс екені көрсетілген.
Бастамашылар тарихты шынайы зерделеу, елге еңбегі сіңген тұлғалардың орнын айқындау халықтың тарихи сенімін күшейтіп, саяси жауапкершілік тәжірибесін кейінгі ұрпаққа жеткізуге жол ашады деп санайды.
Декларацияның жариялануы Наурыз мерекесімен тұспа-тұс келіп, қоғамның рухани негізін нығайтуға бағытталған қадам ретінде бағаланып отыр.
Республиканское общественное объединение «Сенімен Болашақ» выступило с общественной инициативой о признании выдающейся роли Абылай хана в истории и официальном закреплении за ним эпитета «Ұлы» (Великий). Соответствующий документ был опубликован 14 марта 2026 года, передает Qaz365.kz.
Обоснование исторического величия
В тексте декларации подчеркивается, что признание заслуг Абылай хана является «актом исторического разума» и признаком зрелости национального сознания. Авторы документа указывают, что именно в эпоху глубоких испытаний деятельность хана стала воплощением единства Великой степи.
Инициатива подразумевает введение устойчивой формулы – Ұлы Абылай хан (Великий Абылай хан). Согласно тексту обращения, это именование должно занять постоянное место в общественной речи, научной литературе и культурной памяти народа.
Авторы инициативы убеждены, что честное осмысление истории и четкое определение роли выдающихся деятелей укрепляет историческую уверенность народа и помогает передавать опыт политической ответственности будущим поколениям.
Публикация декларации приурочена к празднованию Наурыза и позиционируется как шаг к укреплению духовного фундамента общества.
Аталған тұжырым қоғамдық қолданыста, ғылыми әдебиетте және мәдени жадта берік орын алуы тиіс.
"Сенімен болашақ" республикалық қоғамдық бірлестігі Қазақ хандығының билеушісі Абылай ханның есіміне "Ұлы" деген құрметті эпитетті бекіту туралы қоғамдық бастама көтерді.
"Бұл бастама тұлғаның айрықша тарихи рөлін мойындауға негізделген. Себебі әрбір кемелденген қоғам мемлекеттіліктің қалыптасуында шешуші рөл атқарған тұлғалардың есімін сақтауға ұмтылады. Абылай хан ауыр сын-қатер кезеңінде елді ұйыстырып, ішкі бірлікті нығайта білді, оңтайлы әрі көреген сыртқы саясат жүргізді, сондай-ақ қазақ мемлекетінің саяси дербестігін сақтап қалды. "Ұлы Абылай хан" атауын бекіту – тарихи әділеттіліктің көрінісі, қоғамдық сана-сезімнің айғағы және Қазақстанның күші мен бірлігін айқындап отырған мұраға деген құрметтің белгісі", – деді қоғамдық бірлестіктің құрылтайшысы Нұркен Асанов.
Республикалық «Сенімен болашақ» қоғамдық бірлестігінің игі шаралары туралы хабарлар кейінгі жылдары жиі естіліп жүр. Оның Солтүстік Қазақстанда өткізіліп жатқан шаралары да халықтың қызығушылығын тудырып, үнемі жұрттың аузында жүреді. Соның ішінде Наурызды жаңа форматта өткізуге арналған «Sen Bol Nauryz» іс-шарасының маңызы да зор.
Жоба әрбір қазақстандыққа Наурыздың шынайы мәнін сезінуге, жыл басын дәстүрге сай қарсы алуға мүмкіндік береді. Халықтың қар басқан қатаң қыстан аман құтылғанда көтерілген көңіл күйі бұл мерекеде жаппай көрсетіледі. Мұнда жасанды сән-салтанат пен сыртқы жылтырақтар емес, мазмұн мен мән алдыңғы орынға қойылған. Қонақтар тек көрермен емес, мерекенің барлық кезеңіне тікелей қатысушы болады. «Sen Bol Nauryz» деген тіркестің өзі «Сен де Наурыздың бір бөлшегі бол» деген мағынаны білдіреді.
Петропавл тұрғындары Амал мерекесін ерекше форматта тойлады. Көпшілік арайлап атқан таңды қарсы алып, ағаш екті, ұлттық тағам әзірлеп, қолөнер бұйымдарын жасады.
Таң шапағын қарсы алған жұрт ақжарма тілектер жазылған тәтті таратып, шашу шашты. Бағдарлама барысында қонақтарға таңғы ас ұсынылып, «Анаға тағзым» атты рәсім өткізілді. Сонымен қатар жиналған қауым ақсақалдардың батасын алып, түрлі еңбек шеберханаларындағы шығармашылық жұмыстарға куә болды. Көпшілік бірлесе ағаш отырғызып, табиғатты аялау келер ұрпақ алдындағы жауапкершілік екенін көрсетті, наурыз көже пісіріп, дастарханнан дәм татты.
Студияда қонақта - "Сенімен Болашақ" республикалық қоғамдық бірлестігінің идея авторы, қоғам қайраткері Нұркен Асанов пен бірлестік төрағасы Жансая Исмагулова. Бағдарлама барысында қонақтар Наурыз мейрамын жаңа форматта атап өту бастамалары туралы айтып, мерекенің мазмұның байытып, ұлттық құндылықтарды дәріптеудің маңызына тоқталды. Сондай-ақ қоғамда бірлік пен ізгілікті насихаттауға бағытталған жобалар жөнінде ой бөлісті
Петропавл тұрғындары Амал мерекесін ерекше форматта тойлады. Көпшілік арайлап атқан таңды қарсы алып, ағаш екті, ұлттық тағам әзірлеп, қолөнер бұйымдарын жасады.
Таң шапағын қарсы алған жұрт ақжарма тілектер жазылған тәтті таратып, шашу шашты. Бағдарлама барысында қонақтарға таңғы ас ұсынылып, «Анаға тағзым» атты рәсім өткізілді. Сонымен қатар жиналған қауым ақсақалдардың батасын алып, түрлі еңбек шеберханаларындағы шығармашылық жұмыстарға куә болды. Көпшілік бірлесе ағаш отырғызып, табиғатты аялау келер ұрпақ алдындағы жауапкершілік екенін көрсетті, наурыз көже пісіріп, дастарханнан дәм татты.
Наурыз – бір күндік мереке емес. Ол – саналы азамат, біртұтас қоғам қалыптастыруға бастайтын жол.
Қоғам бір орында тұрмасы анық. Дамиды, өзгереді, түрленеді. Қоғамның түрлі шырғалаңынан өтіп, бірде құлдыраса, бірде өрлеген өзгеріс заңдылығы ұлыстың ұлы күні Наурызға да тән. Бұл ұлы мереке дабыралы науқанға, құр кезекті есеп-қисапқа көнбейтінін уақыт өзі дәлелдеп берді. Бұқаралық сипаттан ажырап, сахналық кейіптен, фольклорлық қойылымнан аспай жатқан Наурызға бірлестік атынан «SENBOL NAURYZ» деп жаңа пішім беру бастамасы – осы олқылықтың орнын толтыру, сол арқылы ортамызға рухты оралту болатын.
Наурыз – бір күндік мереке емес. Ол – саналы азамат, біртұтас қоғам қалыптастыруға бастайтын жол.
Қоғам бір орында тұрмасы анық. Дамиды, өзгереді, түрленеді. Қоғамның түрлі шырғалаңынан өтіп, бірде құлдыраса, бірде өрлеген өзгеріс заңдылығы ұлыстың ұлы күні Наурызға да тән. Бұл ұлы мереке дабыралы науқанға, құр кезекті есеп-қисапқа көнбейтінін уақыт өзі дәлелдеп берді. Бұқаралық сипаттан ажырап, сахналық кейіптен, фольклорлық қойылымнан аспай жатқан Наурызға бірлестік атынан «SENBOL NAURYZ» деп жаңа пішім беру бастамасы – осы олқылықтың орнын толтыру, сол арқылы ортамызға рухты оралту болатын.
Қоғам бір орында тұрмасы анық. Дамиды, өзгереді, түрленеді. Қоғамның түрлі шырғалаңынан өтіп, бірде құлдыраса, бірде өрлеген өзгеріс заңдылығы ұлыстың ұлы күні Наурызға да тән. Бұл ұлы мереке дабыралы науқанға, құр кезекті есеп-қисапқа көнбейтінін уақыт өзі дәлелдеп берді. Бұқаралық сипаттан ажырап, сахналық кейіптен, фольклорлық қойылымнан аспай жатқан Наурызға бірлестік атынан «SENBOL NAURYZ» деп жаңа пішім беру бастамасы – осы олқылықтың орнын толтыру, сол арқылы ортамызға рухты оралту болатын.
«Сенімен Болашақ» республикалық қоғамдық бірлестігі — Наурызды жаңа мазмұнда тойлауды екі жыл алдын бастады. Бұл Президенттің мейрамның маңызын арттырып, рухани қуатын заманауи түрде жаңғырту туралы сұхбатына дөп түсті. Мемлекет басшысының тапсырмасын іс жүзіне асырудың жолы Наурыз мейрамын азаматтық мерекеге айналдыру екенін түсінген Бірлестік толық жүйеленген маңызды «SenBol Nauryz» тұжырымдамасын жасады, яғни бұл жерде ешкім көрермен емес, бәрі қатысушы.
Қоғам бір орында тұрмасы анық. Дамиды, өзгереді, түрленеді. Қоғамның түрлі шырғалаңынан өтіп, бірде құлдыраса, бірде өрлеген өзгеріс заңдылығы ұлыстың ұлы күні Наурызға да тән. Бұл ұлы мереке дабыралы науқанға, құр кезекті есеп-қисапқа көнбейтінін уақыт өзі дәлелдеп берді. Бұқаралық сипаттан ажырап, сахналық кейіптен, фольклорлық қойылымнан аспай жатқан Наурызға бірлестік атынан «SENBOL NAURYZ» деп жаңа пішім беру бастамасы – осы олқылықтың орнын толтыру, сол арқылы ортамызға рухты оралту болатын.
«Сенімен Болашақ» республикалық қоғамдық бірлестігі — Наурызды жаңа мазмұнда тойлауды екі жыл алдын бастады. Бұл Президенттің мейрамның маңызын арттырып, рухани қуатын заманауи түрде жаңғырту туралы сұхбатына дөп түсті. Мемлекет басшысының тапсырмасын іс жүзіне асырудың жолы Наурыз мейрамын азаматтық мерекеге айналдыру екенін түсінген Бірлестік толық жүйеленген маңызды «SenBol Nauryz» тұжырымдамасын жасады, яғни бұл жерде ешкім көрермен емес, бәрі қатысушы.
Наурыз – бір күндік мереке емес. Ол – саналы азамат, біртұтас қоғам қалыптастыруға бастайтын жол. Қоғам бір орында тұрмасы анық. Дамиды, өзгереді, түрленеді. Қоғамның түрлі шырғалаңынан өтіп, бірде құлдыраса, бірде өрлеген өзгеріс заңдылығы ұлыстың ұлы күні Наурызға да тән. Бұл ұлы мереке дабыралы науқанға, құр кезекті есеп-қисапқа көнбейтінін уақыт өзі дәлелдеп берді. Бұқаралық сипаттан ажырап, сахналық кейіптен, фольклорлық қойылымнан аспай жатқан Наурызға бірлестік атынан «SENBOL NAURYZ» деп жаңа пішім беру бастамасы – осы олқылықтың орнын толтыру, сол арқылы ортамызға рухты оралту болатын.
«Сенімен Болашақ» республикалық қоғамдық бірлестігі — Наурызды жаңа мазмұнда тойлауды екі жыл алдын бастады. Бұл Президенттің мейрамның маңызын арттырып, рухани қуатын заманауи түрде жаңғырту туралы сұхбатына дөп түсті. Мемлекет басшысының тапсырмасын іс жүзіне асырудың жолы Наурыз мейрамын азаматтық мерекеге айналдыру екенін түсінген Бірлестік толық жүйеленген маңызды «SenBol Nauryz» тұжырымдамасын жасады, яғни бұл жерде ешкім көрермен емес, бәрі қатысушы.
Наурыз – бір күндік мейрам емес. Ол – саналы азамат, біртұтас қоғам қалыптастыруға бастайтын жол. Қоғам бір орында тұрмасы анық. Дамиды, өзгереді, түрленеді. Қоғамның түрлі шырғалаңынан өтіп, бірде құлдыраса, бірде өрлеген өзгеріс заңдылығы Ұлыстың ұлы күні Наурызға да тән. Бұл ұлы мейрам дабыралы науқанға, құр кезекті есеп-қисапқа көнбейтінін уақыт өзі дәлелдеп берді. Бұқаралық сипаттан ажырап, сахналық кейіптен, фольклорлық қойылымнан аспай жатқан Наурызға бірлестік атынан «SENBOL NAURYZ» деп жаңа пішін беру бастамасы осы олқылықтың орнын толтыру, сол арқылы ортамызға рухты оралту болатын.
«Сенімен Болашақ» республикалық қоғамдық бірлестігі Наурызды жаңа мазмұнда тойлауды екі жыл бұрын бастады. Бұл Президенттің мейрамның маңызын арттырып, рухани қуатын заманауи түрде жаңғырту туралы сұхбатына дөп түсті. Мемлекет басшысының тапсырмасын іс жүзіне асырудың жолы Наурыз мейрамын азаматтық мерекеге айналдыру екенін түсінген бірлестік толық жүйеленген маңызды «SenBol Nauryz» тұжырымдамасын жасады, яғни бұл жерде ешкім көрермен емес, бәрі қатысушы.
Наурыз – бір күндік мереке емес. Ол – саналы азамат, біртұтас қоғам қалыптастыруға бастайтын жол.
Қоғам бір орында тұрмасы анық. Дамиды, өзгереді, түрленеді. Қоғамның түрлі шырғалаңынан өтіп, бірде құлдыраса, бірде өрлеген өзгеріс заңдылығы ұлыстың ұлы күні Наурызға да тән. Бұл ұлы мереке дабыралы науқанға, құр кезекті есеп-қисапқа көнбейтінін уақыт өзі дәлелдеп берді. Бұқаралық сипаттан ажырап, сахналық кейіптен, фольклорлық қойылымнан аспай жатқан Наурызға бірлестік атынан «SENBOL NAURYZ» деп жаңа пішім беру бастамасы – осы олқылықтың орнын толтыру, сол арқылы ортамызға рухты оралту болатын.
«Сенімен Болашақ» республикалық қоғамдық бірлестігі – Наурызды жаңа мазмұнда тойлауды екі жыл алдын бастады. Бұл Президенттің мейрамның маңызын арттырып, рухани қуатын заманауи түрде жаңғырту туралы сұхбатына дөп түсті. Мемлекет басшысының тапсырмасын іс жүзіне асырудың жолы Наурыз мейрамын азаматтық мерекеге айналдыру екенін түсінген Бірлестік толық жүйеленген маңызды «SenBol Nauryz» тұжырымдамасын жасады, яғни бұл жерде ешкім көрермен емес, бәрі қатысушы.
КҮН ТУДЫ ЕСКІ ЖҰРТҚА ЖАҢАРАТЫН
Наурыз – бір күндік мереке емес. Ол – саналы азамат, біртұтас қоғам қалыптастыруға бастайтын жол.
Қоғам бір орында тұрмасы анық. Дамиды, өзгереді, түрленеді. Қоғамның түрлі шырғалаңынан өтіп, бірде құлдыраса, бірде өрлеген өзгеріс заңдылығы ұлыстың ұлы күні Наурызға да тән. Бұл ұлы мереке дабыралы науқанға, құр кезекті есеп-қисапқа көнбейтінін уақыт өзі дәлелдеп берді. Бұқаралық сипаттан ажырап, сахналық кейіптен, фольклорлық қойылымнан аспай жатқан Наурызға бірлестік атынан «SEN BOL NAURYZ» деп жаңа пішім беру бастамасы – осы олқылықтың орнын толтыру, сол арқылы ортамызға рухты оралту болатын.
«Сенімен болашақ» республикалық қоғамдық бірлестігі Наурызды жаңа мазмұнда тойлауды түрде екі жыл алдын бастады. Бұл Президенттің мейрамның маңызын арттырып, рухани қуатын заманауи түрде жаңғырту туралы сұхбатына дөп түсті. Мемлекет басшысының тапсырмасын іс жүзіне асырудың жолы Наурыз мейрамын азаматтық мерекеге айналдыру екенін түсінген Бірлестік толық жүйеленген маңызды Sen Bol Nauryz тұжырымдамасын жасады, яғни бұл жерде ешкім көрермен емес, бәрі қатысушы.
Адамның ұлтына, тіліне, сенім-нанымына қарамастан, Наурыздың тәлімдік әрі тәрбиелік мазмұнын ашып көрсетіп беруге лайықталған «Жаңару» мен «Әдепті өркениет» құндылықтарына сай мәдени іс-шараның рухани негізі мен ұйымдастырылу жүйесі нақтыланды. Осы арқылы жаңашыл Наурыз мерекесі жалпыұлттық бірегейлік пен азаматтық ұстанымға негізделді.
31 желтоқсан күнтізбелік Жаңа жыл өз кезегімен тойлана береді, ал Наурыз мейрамы – РУХАНИ ЖАҢҒЫРУ ТІРЕГІ.
Жаңа жылда Аяз атаның балаларға сыйлық беруі және бұл дәстүрдің берік орнығуы мерекені халыққа барынша жақындатты. Сол секілді наурызда да әсіресе жастардың, балалардың есінде қалатындай жаңалықтар, тосынсыйлар сыйлағанымыз жөн. Демек наурызды жаңаша тойлау арқылы мерекеде атқарылатын салт-дәстүр, таным-ұғымдарды үлгі-өнеге беретін тәлім-тәрбиелік форматқа негіздей алу керек. Адамды бауырмалдылыққа, мейірімділікке, ізгілікке, парасаттылыққа баурайтын ұлттық мәдениетіміз әрі қарай да өміршең болуы үшін заманауи талаптарға сай насихаттай білу мәселесі күн тәртібінде тұр. «Сенімен Болашақ» ұсынған тағы бір жол – Наурыздың күнтізбелік Жаңа жылмен байланыстырылуы.
31 желтоқсанда түнгі сағат 24:00-де күнтізбе бойынша келер жыл басталса, Наурыздың 22-сінде ЖАҢА КҮНДІ қарсы алу дәстүрін түлетіп отыр. Атқан таңға, келер күнге үмітпен қараған адамзат тіршілік жаңаратын Наурызды жақсылыққа ниет етіп бастаса, үлкен де, кіші де риза болары һақ. Жаңа жыл – Наурызды қарсы алу осы қасиетімен де басым болып тұр.
Таңды қарсы алу – сананың оянуы
Мерекенің таңды қарсы алумен басталуы – кездейсоқ таңдалған рәсім емес. Философиялық тұрғыда бұл – адамның ішкі жаңаруы, қоғамдағы әр азаматтың өз рөлін сезіну сәті. Таң – үміттің, адал ниеттің, жауапты таңдаудың уақыты. Бұл рәсім арқылы қатысушылар «мен қоғамға не бере аламын?» деген ойға жетелейді.
Отшашудың орнын ШАШУ толықтай алмастыра алады. Қуаныштың айғағы ретінде жасалатын салтанатты дәстүрдің ерекшелігі – әр тәттіде (шашуда) Сенімен Болашақ ұжымының ақ тілектері жазылады.
Таңғы рәсімнен кейін ізгі тілек жазылған тәтті шашу таратылады. Әрбір тілек – бір-біріне деген сенім мен қолдаудың көрінісі. Қоғам үшін бұл – ынтымақ пен ортақ жауапкершілікті нығайтатын маңызды символ.
Отбасы құндылығы – қоғам тірегі
ҚАЗАҚТЫҢ ТАҢҒЫ АСЫ ықшамдалған үлгісін әзірлеу бағдарламадағы негізгі басымдықтың бірі. Таңғы ас күні бойы күш-қуат пен жігер беріп қана қоймай, құнарлылығымен ұзақ уақыт аштықты сезбеуге мүмкіндік береді. Жент, талқан, балқаймақ, кілегей, сүзбе, уыз, ірімшік сынды құнарлы таңғы ас белсенді қимыл-қозғалыстың кепілі ғана емес ағзаның күні бойы алатын калориялық қуатын тиімді пайдалануға жол ашады.
Дастархан – қазақ дүниетанымында тек тамақтану орны емес, пікір алмасу, тәрбие беру, ортақ құндылықтарды бекіту кеңістігі. Ата-аналар үшін бұл – бала тәрбиесіндегі ортақ жауапкершілікті ұғындыратын маңызды сәт.
Қазақы таңғы ас – тек күнді бастауға арналған тағам емес, ол халқымыздың өмірге деген көзқарасын бейнелейтін терең философиялық құбылыс. Таң – жаңа күннің, жаңа үміттің бастауы. Сондықтан қазақ халқы таңды құрметтеп, оны асықпай, таза ниетпен қарсы алған.
Қазақы таңғы астың қарапайым болуы қанағат ұғымымен тығыз байланысты. Бауырсақ, май, құрт, қымыз сияқты тағамдар артық сән-салтанатты емес, табиғилық пен жеткіліктілікті дәріптейді. Бұл – «азға қанағат, көпке шүкір» деген өмірлік ұстанымның көрінісі.
Таңғы ас арқылы адам мен табиғат арасындағы үйлесім айқын сезіледі. Барлық тағам табиғи жолмен, маусымға сай дайындалып, көшпелі өмір салтына бейімделген. Қазақ дүниетанымында адам табиғаттан үстем емес, оның бір бөлшегі. Дүниенің дидарына сай әрбір тәжірибемен бұл тұжырымдаманың толығып отыруы да заңдылық. Наурыз көктемнің келуімен, табиғаттың жаңаруымен көрініс береді. Көктем– жылы жаққа қайта оралған құстармен де сәнді. Қазақ үшін қарлығаштың өзіндік тарихи орны бар. Ол –берекенің, шаңырақтың, ошақ пен отбасының символы іспеттес. Бесіктегі бөбекті айлакер масадан, аждаһа айдаһардың айбарынан аман алып қалған қарлығаштың ерлігі – киелі ұғымға айналды. Бірлестіктің биылғы дастарқанының басты асы– «Қарлығаш» тәттісі болмақ.
Сонымен қатар таңғы ас – отбасы бірлігінің белгісі. Бір дастарқан басында жиналу үлкенге құрмет пен ұрпақтар сабақтастығын қалыптастырады. Осылайша қазақы таңғы ас рухани құндылықтарды күнделікті өмірмен байланыстырады.
Қорыта айтқанда, қазақы таңғы ас – еңбекті, қанағатты, табиғатпен үйлесімді және берекелі өмірді дәріптейтін ұлттық философияның айқын көрінісі.
Бірлестің миссиясының бірі саналы ата-ана мәдениетін қалыптастыру болғандықтан үлкенге – құрмет, кішіге – ізет көрсеткен дала философиясы Sen Bol Nauryz тұжырымдамасында берік орын алған. «Анаға тағзым» бөлімі арқылы үлкенге сәлем беріліп, аналар мен ақсақалдардан бата алу дәстүрі орындалады. Бұл – отбасы тәрбиесінің, ана мен әкенің қоғамдағы рөлін айқындайтын терең мағыналы рәсім. Ұрпақ сабақтастығы, құрмет пен ізет осы сәтте нақты іс арқылы көрініс табады.
Азаматтық жауапкершілік және табиғатқа құрмет
TREE OF LIFE. Көктеммен бірге келіп, көңілді көріктендіретін мейрамды жаңаша мерекелеудің жобасына бірлесіп ағаш отырғызу да енгізілді. Бұл сабақтастықтың, жаңа өмірдің, табиғатпен етене жақындықтың және жаһандық экологиялық қозғалысқа қосқан үлестің үлгісі. Одан бөлек астын сызып айтар дүние – Жаңа жылда шыршаларды кесіп, табиғатқа залал келтірсе, Наурызда керісінше, «бір тал кессең, он тал ек» қағидасын берік ұстанып, елімізді көгалдандыруға үлес қосады. Ағаш отырғызыңыз – өмір сыйлаңыз. «Сенімен Болашақ» республикалық қоғамдық бірлестігі үшін азаматтық жауапкершілік – тек сөзбен емес, нақты әрекетпен көрінетін ұстаным. Осы тұрғыда ағаш отырғызу шарасы ерекше мәнге ие. Табиғатқа жасалған әрбір қамқорлық – болашақ ұрпақ алдындағы борыш. Бұл іс-шара ата-аналар мен балаларға экологиялық мәдениетті, ортақ кеңістікке жауапкершілікпен қарауды үйретеді.
Философиялық тұрғыдан алғанда, ағаш отырғызу – уақытпен келісім жасау. Бүгінгі еңбек – ертеңгі игілікке айналады. Бұл – азаматтық сананың ең қарапайым әрі ең терең көрінісі.
Еңбек шеберханасы – тәрбиенің тірі алаңы
Мереке аясындағы еңбек шеберханасы қолөнер арқылы тәрбиелеудің тиімді құралына айналады. Мұнда тек бұйым жасалмайды, мұнда еңбекке құрмет, сабыр, ұқыптылық сияқты қасиеттер қалыптасады. Ата-ана мен бала бірлесе әрекет етіп, тәрбиенің сөзбен емес, іспен берілетінін сезінеді.
ЕҢБЕК ШЕБЕРХАНАСЫ - адам өмірінің негізі. Еңбек – адамды материалдық да, моральдық та дамыту құралы. Қазіргі альфа ұрпаққа еңбек құндылығын дәріптеуде наурыз мейрамы таптырмас құрал. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев «Жұмысшы мамандықтары жылы» деп жариялауы бекер емес. Жоғары бағалануы тиіс еңбек адамының қадір-қасиетін арттыру арқылы жастарды тәрбиелеу ұстанымы жатыр.
Бір қазан – бір қоғам
Наурыз көжені бірге дайындау және бірге дәм тату – бірлік пен теңдіктің айқын белгісі. Әр түрлі дәмнен құралған көже секілді, қоғам да әртүрлі көзқарастар мен тәжірибелерден тұрады. Алайда ортақ мақсат пен жауапкершілік бәрін бір арнаға тоғыстырады. Бұл – азаматтық қоғам үшін аса маңызды ой. Ұлыстың ұлы күні дайындалатын ас – наурыз көженің адам ағзасына берер қуаты мен нәрі бөлек. Құрамына жеті түрлі дәм қосылып даярланатын көжені қазан толып, ақ мол болсын деген ниетпен бірлестік қызметкерлері бірлесе даярлайды.
Төрт түс – бір мерекенің рухани коды
Наурыз мейрамының жаңа форматтағы тұжырымдамасында мерекенің идеялық өзегін айқындайтын төрт символикалық түс таңдалды: ақ, көк, жасыл және қызыл. Бұл түстер тек эстетикалық шешім емес, олар – адамның ішкі әлемін, қоғамның рухани бағытын және азаматтық ұстанымын бейнелейтін философиялық жүйе.
Ақ түс – тазалық пен сәуленің, жарықтың нышаны. Ол рухани ағаруды, ниеттің тазалығын, әділ ой мен адал әрекетті білдіреді. Ақ түс – жаңа бастаманың белгісі, өмірді «ақ парақтан» бастауға деген дайындық. Бұл – ұрпақ санасына таза құндылықтарды сіңіру, ал қоғам үшін – ашықтық пен сенімге негізделген қарым-қатынас орнату.
Көк түс – аспан мен судың, тыныштық пен тереңдіктің түсі. Ол мемлекеттік тумен үндесе отырып, тектілікті, елдік сананы, бейбітшілік пен рух еркіндігін білдіреді. Көк – кеңістікті ойлау, жауапты шешім қабылдау, азаматтық ұстанымды айқындау түсі. Бұл түс әрбір ата-ананы өз отбасымен қатар, қоғам алдындағы жауапкершілігін сезінуге жетелейді.
Жасыл түс – даму мен балғындықтың, жаңару мен үміттің символы. Ол табиғаттың оянуын ғана емес, адамның санасының жаңғыруын білдіреді. Жасыл – жаман әдеттен арылу, дұрыс таңдау жасау, экологиялық және рухани тазалыққа ұмтылу. Ағаш отырғызу бастамасы осы түстің мағынасын нақты әрекетпен бекітеді. Бұл – болашақ ұрпаққа жасалған жауапты қадам.
Қызыл түс – энергия мен ішкі оттың, өмірлік күш пен табандылықтың белгісі. Ол сенімнің беріктігін, әрекетке дайындықты, қорқыныштан емес, жауапкершіліктен туындайтын батылдықты білдіреді. Қызыл – аға буынның келешек үшін күресі, қоғамдағы белсенді азаматтың үнсіз қалмау ұстанымы. Бұл – өзгеріс жасауға итермелейтін қуат.
Философиялық тұтастық
Төрт түстің бір мерекеде тоғысуы – адам болмысының толықтығын көрсетеді: ақ – ниет, көк – сана, жасыл – даму, қызыл – әрекет.
Осы төрттаған арқылы Наурыз мейрамы тек дәстүрлік шара емес, азаматтық жауапкершілікке бастайтын өмірлік бағдар ретінде ұсынылады.
Ата-аналардың қоғамдық бірлестігі үшін бұл түстер – ұрпақ тәрбиесіндегі ортақ философия, ал мереке – сол философияны бірге сезініп, бірге іске асыратын кеңістік.
Наурызды жаңаша және заман талабына сәйкес өткізу, яғни бұл мерекені шоу деңгейінде емес, өз болмысында атап өтіп, қоғамдық үрдіске айналдыру.
Соңғы жылдары бірқалыпты сарынға түсіп бара жатқан Наурызды тойлаудың жаңаша форматына өзіндік үлесін қоса білген Бірлестік жоғарыда аталған мағыналы бағдарламасы арқылы Наурызды ортақ мерекеге айналдыруды көздейді. Десек те адамдық-адамгершілік құндылықтар заманға емес, адамға тән, соны өз тұғырында ұстай білу әрқайсымызға байланысты. «Бір жағадан бас, бір жеңнен қол» шығарып, бірлесе тірлік етсек, біз алмайтын қамал болмайды. «Сенімен Болашақтың» азаматтық ұстанымы ретінде басталған бұл үрдіс қоғамда қолдау тауып, белең алса, қоғамның ұтары мол. Бірлестік құрылтайшысы Нұркен Асанов «Есті елге іс қылар, Ессіз елді күс қылар», - демекші, елге іс қылатын азаматтардың қатарынан болайық.
«Сенімен Болашақ» республикалық қоғамдық бірлестігі
Наурыз – это лучший момент. Ол – саналы азамат, біртұтас қоғам қалыптастыруға бастайтын жол.
Қоғам бір орында тұмасы анық. Дамиды, узгереди, түрленеді. Қоғамның түрлі шырғалаңынан өтіп, бірде құлдыраса, бірде өрлеген өзгеріс заңдылығы ұлыстың ұлы күні Наурызға да тән. Бұл ұлы мереке масштабы науқанға, құр кезекті есеп-қисапқа көнбейтинін уақыт өзі дәлелдеп берді. Бұқалалық сипаттан ажырап, сахналық кейіптен, фольклорлық қойылымнан аспай жатқан Наурызға бірлестік атынан «SENBOL NAURYZ» деп жаңа пішім беру бастамасы – осы олқылықтың орнын толтыру, сол арқылы ортамызға рухты оралту болатын.
«Сенімен Болашақ» республикалық қоғамдық бірлестігі – Наурызды жаңа мазмұнда толауды екі жыл алдын бастады. Бұл Президенттің мейрамның маңызын арттырып, рухани қуатын заманауи түрде жаңғырту туралы сұхбатына дөп түсті. Мемлекет басшысыны тапсымасын и жүзіне асырудың жолы Наурыз мейрамын азаматтықкеге айналдыру екенін түсінген Бірлестік толық жүйеленген маңызды « СенБолНаурыз» тұжырымдамасын жасады, яғни бұл жерде ешким көрермен емес, бәрі қатысуши.
Адамның ұлтына, тілине, сэнім-нанымына қарамастан, Наурыздың тәлімдік әрі тәрбиелік мазмұнын ашып көрсетіп беруге лайықталған «Жаңару» мен «Әдепті өркиет» құндылықтарына сай мәдени іс-шараның рухани негізі мен ұйымдастырылу жүйесі нақтыланды. Осы арқылы жаңашыл Наурыз мерекесі жалпыұлттық бірегейлік пен азаматтық ұстанымға негізделді.
31 желтоқсан күнтізбелік Жаңа жыл өз кезегімен тойлана береді, ал Наурыз мейрамы – РУХАНИ ЖАҢҒЫРУ ТИРЕГІ.
«Ашық алаң». Қоғамдық бірлестіктердің қызметі
Наурыз мейрамының мәртебесі. «Ұлттық құрылтай»
Қоғам бір орында тұрмайды. Дамиды, өзгереді, түрленеді. Бұл заңдылық Ұлыстың ұлы күні Наурыз мерекесіне де тән.
Былтырдан бастап Наурызға жаңаша түр беру бастамасы көтерілді. Оны барлық қауым қолдады. Былтыр «Сенімен болашақ» республикалық ата-аналар қоғамдық бірлестігі Ұлыстың ұлы мейрамын жаңа мазмұнда тойлауды бастады. Бұл Президенттің мерекенің маңызын арттырып, рухани қуатын заманауи түрде жаңғырту туралы сұхбатына дөп түсті. Мемлекет басшысының ұсынысын іс жүзіне асырудың жолы Наурыз мейрамын азаматтық мерекеге айналдыру екенін түсінген бірлестік толық жүйеленген маңызды «SenBolНаурыз» бағдарламасын әзірледі. Мұнда мейрамға барлық адам қатысады.
Сондай-ақ адамның ұлтына, тіліне, сенім-нанымына қарамастан, айтулы мерекенің тәлімдік әрі тәрбиелік мазмұнын ашып көрсетіп бере алатын «Жаңару» мен «Әдепті өркениет» құндылықтарына лайықты мәдени іс-шараның рухани негізі мен ұйымдастыру жүйесі нақтыланды. Осы арқылы Наурыз мерекесі жалпыұлттық бірегейлік пен азаматтық ұстанымға негізделді...
Как заложить прочный фундамент для счастливой и осознанной жизни ребенка с раннего возраста? Почему роль отца в воспитании так важна? И как гуманное воспитание помогает раскрыть потенциал ребенка?
В этом выпуске обсуждаем главные принципы осознанного родительства с Нуркеном Асановым, руководителем «Сенімен Болашақ», и Самал Айтхожиной, главой Ассоциации по развитию гуманного и эстетического воспитания. Разбираем опыт Шалвы Амонашвили, казахские традиции и современные подходы к воспитанию.
Саналы ата-ана болуды қалай нормаға айналдыруға болады, қазіргі отбасы алдында қандай қиындықтар бар және қоғамдық бастамалар қоғамды қалай өзгерте алады? Нұркен Асанов, «Сенімен Болашақ» РҚБ негізін қалаушы, Қазақстан Азаматтық альянсының вице-президенті Қазақстанда ата-аналарға заманауи сын-тегеуріндермен күресуге көмектесетін жеке тәжірибесімен, шабытымен және табысты жобаларымен бөліседі.
Современное родительство в Казахстане переживает важный этап трансформации. Особая роль в этом процессе отводится отцам. Республиканское объединение «Сенімен Болашақ» активно работает над привлечением мужчин к воспитанию детей, организуя тренинги и лекции в образовательных учреждениях столицы и других городов Казахстана. Мы поговорили с председателем организации Жансаей БЕРДІМҰРАТ, чтобы узнать больше о том, почему участие отцов так важно и как они могут стать настоящими наставниками для своих детей.
Selftanu.kz — казахстанский просветительский ЛГБТ-сайт для подростков о сексуальном образовании, отношениях и психологии. Он был разработан в январе текущего года при медиапроекте QazaQueer.
Сразу после анонса работы веб-ресурса сообщество казахстанских родителей «Сенімен Болашақ» запустило петицию о том, чтобы сайт заблокировали, так как он может «привести к утрачиванию семейных ценностей и развалу института семьи».
https://semeytv.kz/kz/news/society/senimen-bolashak-kb-filialy-ashyldy
